Checklist nabestaandenuitkering

Wanneer komt een nabestaande in aanmerking voor een nabestaandenuitkering?
De Anw is een volksverzekering, die aan volwassenen van wie de (huwelijks)partner is overleden recht geeft op een uitkering. Doorgaans valt iedere inwoner van Nederland onder de Anw. De hoogte van de uitkering is afhankelijk van enkele factoren. Deze factoren zijn hieronder als een checklist opgenomen:

0 Geboortedatum voor 1 januari 1950
De nabestaande die geboren is vóór 1 januari 1950 krijgt tot 65-jarige leeftijd een volledige nabestaandenuitkering wanneer hij minder verdient dan € 632,40 per maand. De uitkering wordt deels gekort bij een inkomen uit arbeid tussen € 632,40 en € 2.109,89 per maand en vervalt bij een inkomen boven € 2.109,89 per maand. Bij een inkomen in verband met arbeid (sociale uitkering) wordt de Anw volledig gekort. Wanneer er kinderen onder de 18 jaar zijn, krijgt de nabestaande ook nog een inkomensonafhankelijke haIfwezenuitkering.

0 Geboortedatum op of na 1 januari 1950
Iemand die geboren is op of na 1-1-1950 kan een uitkering krijgen, waarvan de hoogte afhankelijk is van gezinssamenstelling en inkomen. In het ergste geval krijgt een nabestaande geen uitkering:

0 Geen kinderen of kinderen jonger dan 18 jaar
Wanneer er geen kinderen zijn, krijgt de nabestaande geen nabestaandenuitkering. De inkomsten van de nabestaande bestaan dan uit eventuele inkomsten uit arbeid of een nabestaandenpensioen uit de pensioenregeling van de overleden partner. In het ergste geval heeft de nabestaande geen inkomen meer en is deze bijstandsgerechtigd. Wanneer er wel kinderen zijn, krijgt de nabestaande een Anw-uitkering tot het moment dat het jongste kind 18 jaar is. Deze uitkering bestaat uit de nabestaanden(inkomensafhankelijk, voor de grensbedragen zie hiervoor) en de halfwezenuitkering (inkomensonafhankelijk).

0 Inkomen
Inkomen in verband met arbeid Iemand met een inkomen in verband met arbeid (sociale uitkering) wordt volledig gekort op de Anw.

Inkomen uit arbeid
Onderstaande grafiek beeldt het verloop van de Anw-uitkering uit, gekoppeld aan het inkomen van de vrouw (29 jaar). Dit voorbeeld betreft een gezin met twee kinderen (beide onder 18 jaar). waarbij de partner - man van 30 jaar met een inkomen van € 30.000 - is overleden.

0 Arbeidsongeschiktheid
Wanneer iemand voor tenminste 45% arbeidsongeschikt is, bestaat er recht op een Anw-uitkering. Deze uitkering bestaat uit de nabestaanden- (inkomensafhankelijk) en de halfwezenuitkering (inkomensonafhankelijk).

0 Echtscheiding
Algemene nabestaandenwet
Als een ex-huwelijkspartner overlijdt, kan de nabestaande recht hebben op een uitkering. Voorwaarde is wel dat de nabestaande alimentatie kreeg. De uitkering is nooit hoger dan het bedrag aan alimentatie dat de overledene verschuldigd was. Om in aanmerking te komen voor een uitkering gelden dezelfde voorwaarden als voor andere nabestaanden.

Nabestaandenpensioen (werkgever)
Bij een (echt)scheiding wordt het opgebouwde nabestaandenpensioen meestal toegekend aan de ex-partner. Vindt iemand een nieuwe partner, dan wordt het aan de ex-partner uitgekeerde pensioen in mindering gebracht op het pensioen van de nieuwe partner. Dit is een veel voorkomende regeling. Het kan in uw situatie echter anders geregeld zijn. Bij een nabestaandenpensioen 'op risicobasis' bijvoorbeeld is er geen recht op een pensioen voor de ex-partner.

0 Wisseling van werkgever
Voor werknemers die een Anw-hiaatverzekering hebben bij hun werkgever en overstappen naar een nieuwe werkgever, blijkt individuele voortzetting niet mogelijk. Bij wisseling van werkgever blijft een Anw-hiaat (Anw-gat) bestaan.

0 Hypotheek
Wanneer de klant beschikt over een hypotheek waarbij geen risicoverzekering is afgesloten, betekent dit dat bij overlijden van één van de partners de volledige hypotheeklasten door de nabestaande gedragen moet worden. De uitkering van een overlijdensrisicoverzekering kan gebruikt worden voor een volledige of gedeeltelijke aflossing van de hypotheek.

0 Nabestaandenpensioen bij de werkgever
De meeste pensioenregelingen zorgen voor een nabestaandenpensioenregeling voor de partner. De hoogte hiervan is veelal gekoppeld aan het ouderdomspensioen en is afhankelijk van het salaris én van het aantal maximaal te bereiken dienstjaren.

Nabestaandenpensioen: drie pijlers
Het nabestaandenpensioen bestaat uit drie pijlers:
. Anw-uitkering; een voorwaardelijke uitkering voor de nabestaande.
. Aanvullende pensioenregeling; een aanvullende regeling, meestal van toepassing wanneer de overleden partner in loondienst werkzaam is geweest.
. Particuliere verzekering; een zelf te sluiten (risico)verzekering.

Anw: drie soorten uitkeringen
Binnen de Anw bestaan drie soorten uitkeringen:
. Nabestaandenuitkering; een nabestaande kan hierop recht hebben wanneer de partner is overleden. Het maakt hierbij niet uit of er sprake is van een huwelijk of partnerschap.
. Halfwezenuitkering; dit is een uitkering die de nabestaande krijgt wanneer deze ouder of verzorger is van kinderen onder de 18 jaar, waarvan de andere ouder is overleden.
. Wezenuitkering; een uitkering voor kinderen wanneer beide ouders zijn overleden.

De hoogte van de nabestaandenuitkering
De netto uitkering op grond van de Anw bedraagt maximaal 70% van het netto minimum loon. Nabestaanden die een halfwees onder de 18 jaar verzorgen, krijgen bovendien een inkomensonafhankelijke uitkering van 20% van het netto minimum loon.

Het Anw-gat
Bij de berekening van het pensioengevend salaris wordt rekening gehouden met de AOW. Bij de berekening van het nabestaandenpensioen kan de Anw in de plaats komen van de AOW. Als een partner geen recht heeft op een Anw-uitkering is het nabestaandenpensioen doorgaans ontoereikend.

Veel werkgevers hebben hun pensioenregeling uitgebreid met een zogenaamde Anw-gat verzekering. Dit houdt in dat iemand in aanmerking kan komen voor een aanvulling op het nabestaandenpensioen. Dit betekent niet dat deze aanvulling toereikend is voor de situatie va n de klant.

Wanneer is het nabestaandenpensioen ontoereikend?
Ook al heeft de klant een uitstekend ouderdomspensioen, dan nog bestaat de kans dat het nabestaandenpensioen ontoereikend is. Het ontbreken van het recht op een Anw-uitkering kan hiervan de oorzaak zijn, maar er kunnen meer oorzaken zijn. Hieronder staan de belangrijkste redenen:
. Nabestaandenpensioen op risico basis. Dit pensioen is vergelijkbaar met een 'normale' nabestaandenpensioenregeling.
Uitzondering hierop is wanneer iemand werkloos wordt. In dat geval wordt het dienstverband verbroken en kan er geen aanspraak meer gemaakt worden op het opgebouwde nabestaandenpensioen bij de ex-werkgever.
. Echtscheiding.
. Persoonlijke situatie van de klant.

Tip
Deze informatie is terug te vinden op de internetsite van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (www.minszw.nl) of de internetsite van de Sociale VerzekeringsBank (www.svb.nl). Op de laatst genoemde internetsite is een handige wizard te vinden waarmee zelf nagegaan kan worden of iemand recht heeft op een Anw-uitkering.